Czym jest dławica piersiowa?

Dławica piersiowa to sygnał alarmowy wysyłany przez serce. Wyobraź sobie, że serce działa jak silnik, który potrzebuje paliwa, by funkcjonować – tym paliwem jest krew niosąca tlen. Kiedy naczynia krwionośne są zwężone i serce nie dostaje wystarczającej ilości tlenu, zaczyna boleć. Ten ból czy ucisk w klatce piersiowej to właśnie dławica. Najczęściej powodem jej pojawienia się jest miażdżyca, czyli osadzanie się cholesterolu w tętnicach – trochę jak kamień w rurach, który blokuje przepływ wody. Do tego dochodzą czynniki codziennego życia, takie jak niezdrowa dieta, brak ruchu, palenie papierosów czy przewlekły stres, a także choroby towarzyszące, jak cukrzyca czy nadciśnienie. Objawy bywają zdradliwe: można je łatwo pomylić ze zwykłym zmęczeniem, niestrawnością albo nerwami. Tymczasem serce mówi głośno: „brakuje mi siły”. Jeśli taki sygnał zostanie zignorowany, może skończyć się zawałem. Dobra wiadomość jest jednak taka, że odpowiednio wcześnie rozpoznana i leczona dławica nie przekreśla normalnego życia, ale wymaga troski o serce na co dzień.

Dławica piersiowa najczęściej objawia się jako ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej, który pojawia się w czasie wysiłku lub stresu i ustępuje w spoczynku. Jednak nie zawsze wygląda to tak „książkowo”. U wielu osób sygnałem alarmowym mogą być duszności, poczucie skrajnego zmęczenia, zgaga, nudności czy nawet ból żuchwy, ramienia lub pleców. Zdarza się również, że dolegliwości przybierają formę zawrotów głowy albo zimnych potów. To sprawia, że każdy pacjent doświadcza dławicy w inny sposób, a choroba bywa mylona ze stresem, niestrawnością czy przepracowaniem. Różnice są widoczne również między płciami, np. u mężczyzn częściej występuje typowy ból w klatce, u kobiet natomiast częściej pojawiają się objawy nietypowe, takie jak nudności czy duszności. To właśnie dlatego tak wielu chorych przez długi czas nie łączy swoich dolegliwości z sercem i zwleka z wizytą u lekarza, co może mieć bardzo poważne konsekwencje.

Dlaczego tak mało o niej wiemy?

W Polsce świadomość dławicy piersiowej jest wciąż bardzo niska. Wielu pacjentów przyznaje, że swoje pierwsze objawy tłumaczyło „stresem”, „brakiem kondycji” albo „zgagą”. To złudne poczucie bezpieczeństwa sprawia, że diagnoza stawiana jest zbyt późno – często dopiero w momencie zawału. Tymczasem każdy dzień zwłoki to większe ryzyko nieodwracalnych powikłań. Dławica nie dotyczy wyłącznie seniorów – może ujawnić się już po 40. roku życia, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, zwłaszcza gdy towarzyszą jej czynniki ryzyka takie jak nadciśnienie, cukrzyca, palenie tytoniu, siedzący tryb życia czy otyłość.

Prof. Piotr Jankowski, kardiolog i ekspert kampanii, podkreśla, że dławica to efekt niedotlenienia serca, którego nie wolno bagatelizować. – Pacjenci często zrzucają objawy na stres czy zmęczenie, a to poważny błąd. Wspólnym mianownikiem wszystkich przypadków jest niedostateczne ukrwienie mięśnia sercowego, które prowadzi do bólu i ograniczeń w codziennym życiu. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia – to nie tylko pozwala kontrolować chorobę, ale przede wszystkim zmniejsza ryzyko zawału i śmierci sercowo-naczyniowej – wyjaśnia profesor. Ekspert zwraca uwagę, że szczególnie niepokojące są sytuacje, w których ból w klatce pojawia się już przy codziennych czynnościach, takich jak wchodzenie po schodach czy szybki marsz. Groźnym sygnałem jest też narastająca częstotliwość i intensywność dolegliwości oraz objawy towarzyszące, takie jak duszność, zawroty głowy czy nawet omdlenia. – To moment, w którym nie ma już miejsca na tłumaczenie problemów „nerwami”. Każdy taki przypadek wymaga pilnej konsultacji lekarskiej – dodaje prof. Jankowski.

We wrześniu o sercu

Dzisiaj, 15 września rusza Tydzień Świadomości Dławicy Piersiowej międzynarodowa akcja edukacyjna organizowana w ramach międzynarodowej kampanii „Poznaj swoją dławicę”, realizowanej z inicjatywy firmy Servier. Jej celem jest zwiększenie wiedzy Polaków na temat objawów, diagnostyki i leczenia dławicy piersiowej – choroby, która dotyka już około dwóch milionów osób w naszym kraju i która, jeśli nie jest odpowiednio leczona, może prowadzić do zawału serca czy udaru mózgu.

Ekspert kampanii

Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski to wybitny kardiolog i internista, kierujący Katedrą i Kliniką Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii w Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie oraz zastępca dyrektora ds. lecznictwa w Szpitalu im. prof. W. Orłowskiego CMKP. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, od lat łączy praktykę kliniczną z działalnością naukową i edukacyjną. Jest autorem setek publikacji naukowych i laureatem wielu nagród za osiągnięcia w dziedzinie kardiologii. Aktywnie działa w Polskim i Europejskim Towarzystwie Kardiologicznym, pełniąc m.in. rolę koordynatora ds. profilaktyki w Polsce. W swojej pracy podkreśla, że dławica piersiowa jest poważnym sygnałem niedotlenienia serca i nie wolno jej bagatelizować – wczesne rozpoznanie i właściwe leczenie znacząco zmniejszają ryzyko zawału i poprawiają jakość życia pacjentów. Dzięki swojej wiedzy i doświadczeniu prof. Jankowski jest jednym z najważniejszych ekspertów w Polsce w dziedzinie chorób sercowo-naczyniowych i głosem autorytetu w kampaniach edukacyjnych dotyczących profilaktyki kardiologicznej.

Dzięki inicjatywie poświęconej podnoszeniu świadomości na temat dławicy pragniemy poszerzyć wiedzę o objawach choroby i jej czynnikach ryzyka – zarówno wśród pacjentów, jak i pracowników ochrony zdrowia.

Inicjatywa ta jest wspierana przez Servier w formie grantu edukacyjnego.